Хөдөөгийн байдал шалдар булдар, цагийн улирал ороо, бусгаа, элстэй шанд, буттай цайдмыг дагаж хааяа нэг хар гэрээс утаа суунаглана. Дөрвөн зүг цэв цэлийн уйтгартай, цагаан униар тунана. Зуны лүгхийм халуун эсгий гэрийг шарж, малчин хүний сэтгэлийг бухимдуулна. Айлын хаяагаар үхрийн баас үргэлжилжээ. Үүгээр түүгээр хэдэн тугал оодогнон давхина. Хөлд орохоос аваад, үс цайхын хүртэл нэг голыг өгсөн уруудан, нүүж, нэг худагийг эргэн тойрон нутагласаар энэхүү ертунцийг эцэслэнэ. Гавж Жамбал хоймор сууж бурхан ном гэж буруу зөв чалчих ба зайсан Намжил гаднаас ирж хууль ёс гэж худал үнэн ярихыг сонссоор өдөр, сарыг улируулна. Тэртээ уулыг өнгөрвөл айлгүй гэж бодож, тэнгэрийн хаяанаас цааш газаргүй гэж сэтгэсээр, түмэн хэргээс хоцорч, дэлхийн боловсролоос гээгдэнэ. Гагцхүү өглөө бурханд залбирч, үдэш тэнгэрт мөргөж нэг нас барна. Хуучин хүү хул морин дээрээ хөндлөн сууж, хатируулсаар хүрч ирэв...Д.Нацагдорж

Wednesday, 30 November 2011

Зурхай

Шууд 14 хоногийнхоо зурхайг зурчихая. Тэгэхээр ѳвлийн эхэн сарын шарагчин туулай эсвэл бар сарын сүүлийн 14 хоногт би нь болвоос сур сур бас дахин сур хэлц үгийг амьдрал дээрээ чин үнэнчээр хэрэгжүүлнээ.

Бодгаль би нь хичээлээ шамдан хийж, олон курсын ажилаа нугалж, дэвтэрээ үнгэгдтэл нь эргүүлж, тойруулж уншиж, ойлгохы нь ойлгоод, ойлгохгүйг нь шууд цээжилж аваад, сургуулийн зүг мэддэг, чаддаг бүх мааниа уншиж ороод, угсраад 4 ѳдѳр шалгалтанд орохоор буужээ. 

Энэхүү ѳдрүүдэд дэлгүүр хоршоо орох завгүй, булчин чангаруулах завгүй, будаа ч идэх завгүй,  бүжиг бүжиглэх бүр ч завгүй байх бѳгѳѳд аан харин цахим тооцоолуурын араас хором ч холдохгүй гэж айлджээ. 

Монгол утас нээлттэй байх тѳдийгүй мэддэг, таньдаг бүх дугаар уруугаа байнга дохих бѳгѳѳд жийв жийв ярих зав гаргах бѳгѳѳс тусыг олноо.

Бууз, хуушуур хайрах байтугай бодох ч завгүй байх буюу юухан хээхэнээр хооллож, хоолны газар ерѳѳсѳѳ зүглэхгүй байвал сайн.

Энэ ѳдрүүдэд хажуугаар зѳрсѳн хүмүүст хуй салхинд туугдсан юм шиг сэтгэгдэл тѳрүүлэх бѳгѳѳд амар мэнд мэдэж, ангар унгар ярих байтугай тавраал алга болно гэж мэд.

Учиргүй онгод монгод нь орохгүй л бол бээгий багахан шахах бѳгѳѳд бижигхэн тэмцээн зохиох зорилго ѳвѳртлѳн явaа гэж сана.

Шалгалтын урд ѳдѳр арц, хүж уугиулж, хийморийн сан тавих бѳгѳѳд та бүхэн хүсвэл нэрээ ѳгч болох бѳгѳѳд номондоо оруулж уншихаа амлая.

Monday, 28 November 2011

Багш маань сайхан ярилцлага өгсөн байна.

Саяхан Антон Мостаэрт Монгол судлалын төвөөс “Эх бичиг соёл мину” эрдэмтдийн уулзалт семинарыг зохион байгуулсан юм. Уулзалт семинарын үеэр МУИС-ийн Монгол хэл, соёлын сургуулийн монгол хэл шинжлэлийн тэнхимийн багш, шинжлэх ухааны доктор, профессор Г.Гантогтохтой ярилцсан юм.

- Уулзалт семинараар ямар асуудлыг авч хэлэлцэв. Таны илтгэлийн гол санаа юу вэ?

- Бид уулзалт семинараар эх хэлний өнөөгийн байдал болон эх хэлээ хамгаалах хүчин зүйлсийн талаар үндсэндээ ярилцлаа. Монгол хэл өнөөдөр юу юугүй мөхөх хэмжээнд тулаагүй байна. Монгол хэл соёлд өнөөдөр Европ хэл соёл нөлөөлж байгаа нь үнэн. Гэхдээ монгол хэл бол алтай язгуурын залгамал бүтэцтэй хэл. Энэхүү залгамал хэлийнх нь бүтэц байгууламж нь монгол хэлийг аврах хүчин зүйл болдог. Гадаад үг хичнээн орлоо ч монгол хэл шингээх чадвар сайтай. Монгол хэл гадаад үгийг тодорхой хэмжээгээр хэрэглэж байгаад гээдэг жамтай.

Тухайлахад нэгэн үе яблоко, Голбоса гэж ярьдаг байсныг одоо алим, хиам гэж нэрлэдэг болж. Ер нь монгол хэлийг мөхөөх гэсэн гадаадын хүчин байхгүй. Гагцхүү бид өөрсдөө монгол хэлээ гутааж, мөхөөх зүйлийг хийж байна гэдэгт эрдэмтэд санал нэгтэй байсан. Эх хэлний тухай яриад эхлэхээр бичиг үсгийн тухай асуудал урган гарч ирдэг. Би илтгэлдээ монгол хэлийг хамгаалах асуудлыг бичиг үсэгтэй нь хамтатгаж ярих ёстой гэдгийг дурдсан. Ялангуяа бид монгол бичгээ дээдлэх учиртай. Монгол бичгээ дээдэлж байж бид монгол хэлийнхээ бүрэн бүтэн байдлыг хамгаална. Монгол бичиг бол үгийн утгыг ялгаж тодорхойлж чаддаг. Жишээ нь “Хоёр хар хэрээ нисч яваад нэгийгээ хар гэх” гэх үгийг кириллээр нэг л янз бичдэг. Гэтэл монгол бичгээр зургаан янзаар бичиж, зургаан өөр утга илэрхийлж болно. “Хар” гэдэг үгийг цацлагатай нэг бичвэл өнгөний хар болох, сүүлтэй бичвэл ийш тийшээ хар гэх утга болох гэсэн мэт олон утгыг дүрсээр ялгадаг агуу бичиг юм.

Монголчуудын сэтгэлгээ монгол үндэснийхээ бичигт оршиж суусан байдаг. Иймээс ямар ч үед үндэснийхээ бичгээс хагацаж салах ёсгүй. Шинжлэх ухаан дэвшлийн нөлөөгөөр латин үсгийг хэрэглэх шаардлага зүй ёсоор урган гарч ирж байна. Өнөөдөр гар утасны мессежийг хүн бүр дур дураар тэмдэглэж байна. Yүнийг нэг мөр болгон цэгцлэн батлах хэрэгтэй байна. Yүнд эрдэмтэн Д.Төмөртогоо санаа тавьж ажилладаг. Гэхдээ энэ асуудал хоёр талтай байдаг. Латин үсгийн дүрэм журмыг батална гэхээр зарим улс латин үсэг рүү оруулах гэж байна гэж эсэргүүцдэг. Нийгмийн хөгжил даяаршлаа дагаж бид энэ асуудалд уян хатнаар хандах ёстой.

- Өнөөдөр кирилл үсгээр хүмүүс дур дураар бичдэг болж. Бид ер нь ямар бичгийг хэрэглэх ёстой вэ?

- Нэг үгийг хүмүүс олон янзаар хэллэгээрээ л бичдэг. Хүмүүс “уушги”, “уушиг” гэж бичээд минийх зөв гэж маргалддаг. Кирилл үсгийн дүрмийн энэ маргааныг тасалж чадахгүй. Кирилл үсгийн нэг дутагдалтай тал бол авианы зүйн зарчмаа хэт баримтлаад бүтээврийн зарчмыг алдагдуулсан явдал юм. Бүтээврийн зарчмыг алдагдуулснаар үгийн үндэс эвдэрдэг. Харин монгол бичиг бүтээврийн зарчмыг баримталж, үгийн үндэс язгуурыг эрхэмлэж бичдэг. Тэгэхээр монгол бичгийг заавал хажуудаа авч явах учиртай. Бид “Явяа, сонирхоё, үзэхтүн” гээд дуудлагаа баримталж бичдэг. Хэдийчинээ дуудлагаа баримталж бичнэ, төдийчинээ бичгийн маань нас нь богиносдог.

Дуудлагаараа бичээд байвал арван жилийн дараа дуудлага өөрчлөгдөнө. Монгол бичиг хэлнийхээ зүйг баримталж бичдэг учраас тэгж олон янзаар бичиж маргалдах зүйл гардаггүй. Энэ байдалд хүмүүсийн сэтгэл хоёрдоод ямар бичгээр бичиж явах ёстой вэ гэдгээ мэдэхээ байдаг. Монгол бичиг одоогийн дуудлагаас ондоо. Эртний элэрсэн баларсан ойлголцохгүй, уул гэдгийг “агула” гэж бичдэг тийм бичгийг одоо сэргээх гэлээ гэж зарим хүн шүүмжилдэг. Монгол бичгийн урт эгшгийг тэмдэглэж байгаа журмыг хүмүүс ойлгохгүй болохоор тэгж шүүмжилдэг. Монгол бичгийн урт эгшгийг эгшиг, гийгүүлэгч, эгшиг гэсэн нийлэмжээр тэмдэглэдэг. Yүнийг зөв ойлговол монгол бичигт хэцүү зүйл төдийлөн гарахгүй. Ер нь монгол бичгийг үндсэн сууриа болгож явах ёстой. Тэгэхдээ энэ нь бүх хүнийг монгол бичгээр учир зүйгүй гүжир таамгаар бичихийг шаардана гэсэн үг биш. Монгол хэлний журам горимыг хэлэлцэхдээ монгол бичгээ үндэс болгоё гэсэн санаа.

- Нэг хэсэг бид монгол бичигтээ оръё гэснээ больчихлоо. Энэ юунаас болов?

- Энэ бол багш нараа бэлдээгүй, сууриа сайн тавиагүй, монгол бичигтээ орно гэж зүтгэсэнтэй холбоотой. 1994 оноос өмнө монгол бичгийг дунд сургуульд нэгдүгээр ангиас орж байсан юм. Энэ үед нэг хэсэг нь бүх хүнийг монгол бичгээр бичүүлнэ гээд, нөгөө хэсэг нь монгол бичиг огт хэрэг байхгүй гээд маргалдсаар монгол бичгийн үйл явцыг сулруулсан. Уг нь ингэж маргах нь буруу юм байна. Монгол бичгийг мэддэг хүмүүс нь заагаад багш нараа сайтар бэлтгэж аваад явах учиртай байж.

- Кирилл үсгийн дүрмийг боловсронгуй болгох асуудлыг хэзээ ярих вэ?

- Энэ асуудлыг кирилл үсгийг хэрэглэж эхэлсэн цагаас хойш одоо болтол ярьж л байна. 1950 оны эхээр кирилл үсгийн талаар их шүүмжилж эхэлсэн. Тэр үед монгол бичиг хүчтэй байж. Аажмаар хүмүүс бичиг үсэгтээ дасч хэвшсэн. Одоо болохоор кирилл үсэгтээ дасаад монгол бичиг түвэгтэй санагдаад байгаа юм. Академич Ш.Лувсанвандан багш кирилл үсгийн дүрмийг боловсронгуй болгох гэж дөрвөн зүйлийн зарчим дэвшүүлсэн юм. Энэ нь үсэг гээхгүй байх, балархай эгшгийг тодорхой хэмжээгээр бичих, үгийн үндсийг эвдэхгүй байх, эгшгийг хойш урагш гүйлгэхгүй байх зэрэг зүйлс байна. Уул монгол хэл нь залгамал хэл учраас энэ зарчмыг баримталж бичвэл үе сунжирч урт болдог.

Монгол бичиг дүрс хурааж шүд хэмнэдэг зарчимтай болохоор тэгж үе сунжрах байдал гардаггүй. Ринчен багш Ц.Дамдинсүрэнгийн үсгийн дүрмийг “ДYД”-ийн дүрэм, Ш.Лувсанвандангийн үсгийн дүрмийг “ЛYД”-ийн дүрэм гэдэг байсан. Нэг нь эгшгийг гээдэг, нөгөө нь эгшгийг нэмдэг. Энэ хоёр дүрмийн аль нь ч хэрэггүй, монгол бичгээр бичих хэрэгтэй гэж Ринчен багш хэлдэг байсан. Гэхдээ кирилл үсэг маань биднийг дэлхийн соёл иргэншилтэй танилцахад асар их ач тус өгсөн. Дамдинсүрэн багш кирилл үсгийн дүрмийг зохиосон тулдаа бид өнөөдөр бичигтэй номтой байна. Намайг кирилл үсгийн дүрмийг боловсронгуй болго гэвэл би чадахгүй.

- Яагаад?

- Би оролдож байсан, тийм амар биш. Кирилл үсгийн үндсэн зарчим нь шүүмжлэлтэй боловч монгол хэлний төв аялгууг түгээж, хэл аялгууны баримжааг тогтоож өгснөөрөө гавьяатай. Кирилл үсгийн дүрмийг боловсронгуй болгох гэж бид үзэж байсан ч болж өгдөггүй юм. “Yхэл нь ирсэн оготно муурын сахлаар наадна үйл нь ирсэн ажилтан үсгийн дүрмээр оролдоно” гэдэг үг ч гарсан. Кирилл үсгийн гол дүрмийн алдаа нь эгшигт гийгүүлэгч, заримдаг гийгүүлэгчийн дүрэм.

Шинэ үсгийн дүрэмд эгшигт гийгүүлэгчийн дүрэм, заримдаг гийгүүлэгчийн дүрэм гэж үндсэн дүрэм байдаг нь чухамдаа монгол бичгийн амин үсэгтэй гийгүүлэгчдийг тасалж заримдаг гэж нэрлэсэн. Дэвсгэрлэж ордог гийгүүлэгчдийг эгшигт гийгүүлэгч хэмээн урвуулсан гэж эрдэмтэд нотолдог. Би санахдаа Ц.Дамдинсүрэн багш албан журмаар шинэ үсгийн дүрэм зохиохдоо хожмын мэргэд хүүхдүүддээ зориуд барьц гаргаж монгол бичгээ сэргээх цагт хэрэг болгож, хожмыг бодон заримдаг гийгүүлэгч, балархай эгшиг гээгдэх эгшиг, гээгдэхгүй эгшиг гэх мэтчилэн хэл шинжлэлийн ухааны ямар ч ухагдахуун ойлголтгүй нэр томъёо өгч, хатуу дүрэм тогтоосон бололтой санагддаг юм.

Энэ нь хэлнийхээ зүйг баримтлаагүй зохиомол дүрэм болсон юм.

Эцсийн эцэст бичиг үсэг гэдэг бол нэг талаас нарийн нандин зүйл, нөгөө талаас асар том соёл. Кирилл үсгийн соёлдоо цэвдэг хүйтнээр хандах учиргүй. Олон бичиг соёлтой байлаа гээд монгол хүн мохохгүй. Харин ухаан нь улам задарна, улс орон хөгжинө.

Монгол хэлээ монголоор нь байлгая гэвэл монгол бичгээ дээдлэх учиртай. Кирилл, латин үсэг хичнээн сайн байлаа гээд үсгийн дүрмээс хэтрэхгүй. Монгол бичгээ дээдлэхгүй бол монгол сэтгэлгээ маань саарч, монгол хэл маань мохно.

Ярилцсан О.Гэрэлмаа

Saturday, 26 November 2011

Эсрэг

Өвөл болхоор зун гоё

Зун болхоор өвөл гоё

Бороо орохоор цас гоё

Цас орохоор бороо гоё

Монголд амьдархаар гадаад гоё

Гадаадад амьдархаар Монгол гоё

Сургуульд сурахаар ажил хийх гоё

Ажил хийхээр сургуульд сурах гоё

Хөдөө явахаар хот гоё

Хот явахаар хөдөө гоё

Алим идэхээр тарвас гоё

Тарвас идэхээр алим гоё

Зулаатай найзлахаар Байгалаатай найзлах гоё

Байгалаатай найзлахаар Зулаатай найзлах гоё

Даашинз өмсөхөөр өмд гоё

Өмд өмсөхөөр даашинз гоё

Мөнгө хураахаар үрэх гоё

Мөнгө үрэхээр хураах гоё

Машин унахаар явган явах гоё

Явган явахаар машин унах гоё

Хүнтэй суухаар ганц бие байх гоё

Ганц бие байхаар хүнтэй суух гоё

Хөгжим сонсохоор ном унших гоё

Ном уншихаар хөгжим сонсох гоё

Бэлэг өгөхөөр авах гоё

Бэлэг авахаар өгөх гоё

Фэйсбүүкдэхээр мэссэнжэрдэх гоё

Мэссэнжэрдэхээр фэйсбүүкдэх гоё

Блог бичихээр унших гоё

Блог уншихаар бичих гоё

Хүн уйлхаар аргадах гоё

Хүн аргадахаар уйлах гоё

Аальгүйтхээр даруухан байх гоё

Даруухан байхаар аальгүйтэх гоё

Унтахаар сэрэх гоё

Сэрэхээр унтах гоё

Ажилдаа явахаар тарах гоё

Ажил тарахаар эхлэх гоё

Онц авахаар дунд авах гоё

Дунд авахаар онц авах гоё

Хичээлээ хийхээр чатлах гоё

Чатлахаар хичээл хийх гоё

Магтуулхаар загнуулах гоё

Загнуулхаар магтуулах гоё

Захиа бичихээр утсаар ярих гоё

Утсаар ярихаар захиа бичих гоё



Гуйлгуулхаар гуйх гоё

Гуйхаар гуйлгуулах гоё
Дурлахаар дурлуулах гоё

Дурлуулахаар дурлах гоё

Хүлээхээр учрах гоё

Учирахаар хүлээх гоё


Тэмээчин бүсгүй

2011-11-26 Канад улс, Кюбэк муж

Friday, 25 November 2011

Танихгүй хүнтэй юу ярих вэ?

Зун намар хоёрын хооронд Англиас хоёр нөхөр ирж хэдэн нөхдүүдэд бүтээгдэхүүнээ заах болдын. Тэгээд нөгөө ирэх өдөр нь би нөгөө ирсэн хоёртой өдрийн хоолон дээр таараад тэгсэн нэг нь Хужаа байж таараад, бие биенээ хараад мярс мярс майлсаар намайг чиглэсээр ирлээ гэдэг шиг нөгөө Хужаа чинь шууд намайг чиглээд хоолоо барьцан ирдийн.

Тэгсэнээ шууд Жунхаа хэлээрээ ярьдийм даа. Би шууд өмнөөс нь:

Уучилцан бай даа

 Би Монгол хүн байна гээд олон улсын хэлээр ярьлаа

 Аан Монгү Монгү гээл нээх муухай орилдийн

Тэгээл өмнө өмнөөсөө харж суугаал ёстой буу халж гарлаа. Хэдэн жил уулзаагүй ах дүү хоёр шиг. Ажил төрөл, амьдрал ахуй, авдаг цалин гээл тэгсэн Мао гээл яриад эхэлсэн чинь Би Маогийн гараас гараад 17 жил болжийн. Гүн Виллиам гээл ярьдийн.

Нээх муухай. Мао нь сонссон бол гомдмоор. Тэгээл нөгөөх чинь хичээл нь завсарлангуут миний өрөөнд гүйж ирээл, илүү дутуу юм баахан хоргоогоол, хоолон дээр чинь ханьсаж хоолоо идээл.

Эд нар нь нөгөө Хужааг тоохгүй ш дээ. Би одоо Хужааг тоогоол байгаам уу хайшаан. Нөгөө нэг цуг ирсэн Англий нь эд нар бүр үзэхгүй байгаам чинь. Тэрнийг ойлгох ч хүн ховор. Нөгөө Англи аялгаараа ярингуут Хужаа нь ярьсан нь дээр мээр гээд шивнэлдээд яарвак ш дээ.

Ингээд Хужаа бид хоёр Монгол, Хятад, Английн тухай баахан буу халаад, танихгүй хүмүүс чинь улс орон гээд том сэдвээр ярьдийм билээ ш дээ. Таньдаг бол тогоо, шанага уруу ороод явчихна бас хэцүү.

Тэгсэн түрүү долоо хоногт хоёр Швэд залуу манайд зарсан машиндаа шинэ тохиргоо хийх гээд ирсийн. Англиар ярьна гэж баллана л даа. Миний аялга бас тэр хоёрт балалцан санагдсан байлгүй хэн мэдхэв. Тэгэнгүүт дарга за чи наад хоёрынхоо асуусан юмыг нь олж өгөөд, хоолонд авч яваад, асуудал гарвал зохицуулаад гээд намайг хоёр залуугийн харгалзагч болгов.

Юм ярих цаг нь хоолны цаг. Тэгээл хоол идэх зуураа ярих юм олдохгүй, Швэдийг чинь би бараг мэдэхгүйм билээ ш дээ. Тэгсэн ноднингийн Ванкүүвэрийн Өвлийн Олимпоор тэдний хүүхнүүд мөсний шагайгаар алтан медаль авсан санаанд орж хэлтэл: Нөгөө хоёр чинь дуу дугаа авалцан, тэд нарын чинь алтыг бид эх орондоо 3 хоног тэмдэглсэн шүү дээ. Мундаг тамирчид, 2 дахь удаагаа алт авч байгаан Олимпоос гээл яриа эхэлчиж байгаам даа.

Би яриал тэр хоёр сонсоол. Тэгсэн нэг нь Монгол чинь нэг том алт эрдэнэстэй уурхайтай болсон гэсэн тийм үү гээл. Тэрнээс өөр Монголыг мэдэхгүй гэж байна лээ ш дээ. Эндхийн хүйтнийг гайхаал чичрээл, би одоо хүрмээ тайлж өгөхөөс наагуур юм болж, тэдний ажил дуусаад бушуухан л явсан даа.

Гэх мэтчилэн таньдаггүй хүмүүстэй улс төр, газарзүйн яриа эхлэхдээ улсыг нь магтаал эхэлчүүл тэгээл цаашаа ярианы сэдэв шууд урсаал гардын байна лээ дээ.

Thursday, 24 November 2011

Удаан удаан

Энд ирээд маш сайхан, тайван удаан болсоноо цаг, хором бүхэнд мэдрэх юм даа. Учир нь эд нар их тайван, амгалан, сүх далайтал үхэр амар хүмүүс шүү дээ.


Ялангуяа тэр бичиг цаасныхаа ажилд бол за тэгээд Жаран жилийг туулавч Хариуг нь хүлээсэн хэвээрээ гээд л сууж байх нь тэр. Нэг бичиг баримт шинэчлэх, өөрчлөх гээд өглөө, дор хаяж сарын дараа бүр цаашилбал 3 -6 сар бүр жилийн дараа ч хариу нь гарна шүү дээ. Энд тэнд үнэмлэх, бичиг баримтаа өгөөд мартаад бүр мартаад дууссаны дараа хариу ирнэ. Үнэн гайхалтай.

Намар нотариатаар хэдэн хуудас дээр тамга даруулах шаардлага гараад очсон чинь дараа 7 хоногт ирж ав гэдийн. Яг саваад унах гэж байгаам чинь. Үгүй ээ жаахан наашлуулах арга чарга бий юу гэсэн чинь, харин ч хурдан нь энэ шүү үгүй бол 21 хоногийн дараа бэлэн болно. Чи харин захиалга өгөөгүй шууд орж ирсэнээ мэдэж байна уу гэдийн ва ха ха ха. Юу вэ тэр 7-21 хоногт нь би нэг Нотариатын газар байгуулаад, татан буулгаад дахиад байгуулах цаг биз дээ.

Дэлгүүрээс тавилга авахым бол яг өдөртөө хүргэж ирж харагдаач. Дахиад 14-21 хоног болоод мартсан дараа хүргэж ирий ш дээ. Бүр нэг хэмнэлийг нь удаашруулчихсан клип шиг, сонин.

Бүх юманд урьдчилан захиалга өгнө. Захиалгагүй юу ч явахгүй. Хөдлөх ч үгүй.

Тэгсэн манай энэ ажил дээр бас тэр нэг систем нь байдын. Дарга нэг ажил өгдийн. Тэгэхээр нь би түүнийг нь гялс хийгээл очсон чинь Хүүшээ гээл орилдийн? За юуг нь буруу хийчэв дээ гээл дотор арзайж байсан чинь: Чи чинь робот биш үү? Наад гар, нүд, хөл ам чинь энгийн юм уу? Ямар хурдан хийчихдийн гэж авдын. Би одоо эд нэр шиг нь нэг ажилыг нь авчаал хадгалаал, хайрлаал, нандигнаал, мартсан цаана хийгээл өгөх юм байх.

Монголд чинь юун дараа 7 хоног маргааш ч гэж байхгүй гээл шахдаг биз дээ. Гүйгээл гүйгээл, гүйгээл, гүйгээл, хийгээл, хийгээл, хийгээл байдаг биз дээ. Гэтэл хөгждөггүй ээ. Энд бол суугаал суугаал суугаал, удаал удаал удаал тэгээд хөгжөөд байхымаа. Учир юунд байна вэ?